جبّانه جَبّانه : صحرا ( - - ) صحرا ) / مقبره ( - - ) قبرستان ) . « 1 » جبايه جِبايه : جمع آورى ماليات . به گرد آورندهء ماليات ، اعم از زكات ( - - ) زكات ) ، خراج ( - - ) خراج ) ، جزيه ( - - ) جزيه ) و مانند آنها « جابى » ، « عامل » و « ساعى » گويند . از اين عنوان در باب زكات و تجارت سخن گفته‌اند . از وظايف امام يا نايب او در زمان بسط يد ، نصب فردى براى جمع آورى ماليات است . بر كسى كه ماليات بر عهده دارد ، پرداخت آن به جابى در صورت مطالبهء وى واجب است . « 1 » قبول منصب جبايت ، از جانب حاكم عادل يا نايب او جايز است و از جانب حاكم جائر در صورتى كه پذيرش آن مستلزم ارتكاب حرامى گردد ، جايز نيست . در غير اين صورت ، جواز آن محلّ بحث است . « 2 » ( - - ) عامل ) ( - - ) ماليات ) جبر جَبْر : اجبار ( - - ) اكراه ) / جبران ( - - ) تدارك ) / اعتقاد به مجبور بودن انسان در اعمال خود ( - - ) جبريّه ) . جبران - - ) تدارك جبر خبر - - ) انجبار خبر جبر دلالت - - ) انجبار خبر جبر سند - - ) انجبار خبر جبريّه جَبريّه [ / مُجْبَره ] : معتقدان به مجبور بودن انسان در اعمال خود . عنوان جبريّه به گروهى از مسلمانان اطلاق مىشود كه اعتقاد دارند بندگان خدا در افعال ارادى خود مجبورند و

--> ( 1 ) مجمع البحرين / واژهء « جبن » . 1 جواهر الكلام 15 / 417 - 424 ؛ المعالم الزلفى / 114 . 2 جواهر الكلام 22 / 155 - 157 ؛ المكاسب المحرمة ( امام خمينى ) 2 / 161 - 162 .